RRB NTPC निवड प्रक्रिया उमेदवारांना अनेक टप्प्यांमधून फिल्टर करण्यासाठी तयार करण्यात आली आहे. परीक्षेच्या पॅटर्नमधील सूक्ष्म गोष्टी समजून घेणे म्हणजे उच्च कट-ऑफ पार करण्यातील पहिले पाऊल. या प्रक्रियेत CBT 1, CBT 2, कौशल्य चाचण्या आणि कागदपत्र पडताळणीचा समावेश होतो.

CBT 1 आणि CBT 2 — परीक्षा संरचना

महत्त्वाचे: दोन्ही CBT टप्प्यांमध्ये एकच तीन विषय असतात — सामान्य ज्ञान, गणित आणि तार्किक बुद्धिमत्ता — परंतु वजन आणि अवघडपणा वेगळा असतो.

1. CBT 1 (स्क्रीनिंग स्टेज)

उद्दिष्ट: हा फक्त पात्रता टप्पा आहे. मिळालेले गुण अंतिम मेरिटमध्ये जोडले जात नाहीत, परंतु CBT 2 मध्ये जाण्यासाठी कट-ऑफ पार करणे आवश्यक आहे.

विषय	प्रश्न
सामान्य ज्ञान	40
गणित	30
तार्किक बुद्धिमत्ता	30
एकूण	100 प्रश्न \| 90 मिनिटे

2. CBT 2 (मेरिट ठरविण्याचा टप्पा)

उद्दिष्ट: अंतिम निवड पूर्णपणे या परीक्षेतील गुणांवर अवलंबून असते.

विषय	प्रश्न
सामान्य ज्ञान	50
गणित	35
तार्किक बुद्धिमत्ता	35
एकूण	120 प्रश्न \| 90 मिनिटे

महत्त्वाचे नियम: प्रत्येक चुकीच्या उत्तरासाठी 1/3 गुण वजा होतात. 3 चुकीची उत्तरे = 1 बरोबर उत्तराच्या गुणांची हानी.

सविस्तर अभ्यासक्रम

A. गणित (10वी स्तर)

हाय प्राधान्य: डेटा इंटरप्रिटेशन, टक्केवारी, नफा-तोटा, SI/CI, Time & Work, Speed & Distance।

Arithmetic: Time & Work, Pipes & Cisterns, ट्रेन-आधारित प्रश्न
Advanced: घनफळ/क्षेत्रफळ, त्रिकोणमिती, भूमिती, सांख्यिकी

B. तार्किक बुद्धिमत्ता

लक्ष्य: 90% पेक्षा जास्त अचूकता — सर्वात स्कोअरिंग विभाग.

Verbal: Analogies, Coding-Decoding, Syllogism, Mathematical Operations
Non-Verbal: Mirror Images, Paper Folding, Series Completion
Critical Reasoning: Statement–Conclusion, Decision Making

C. सामान्य ज्ञान (Game Changer)

CBT 2 मध्ये 50 गुण — सर्वाधिक वजन

Current Affairs: मागील 12 महिने — पुरस्कार, क्रीडा, नेमणुका, सरकारी योजना
Static GK: कला-संस्कृती, Books & Authors, UN Organizations
Science: भौतिक, रसायन, जीवशास्त्र (10वी स्तर)

एक्सपर्ट स्ट्रॅटेजी — काय करावे / काय करू नये

करा: अचूकतेवर लक्ष द्या. Normalization तुमचे गुण वाढवू शकते.

करा: Clerk पदासाठी टायपिंग सराव (English 30 WPM / Hindi 25 WPM)

करू नका: General Science दुर्लक्ष करू नका — हे सोपे गुण मिळवून देते.

करू नका: अवघड पझल्सवर वेळ वाया घालवू नका. 2 मिनिटांपेक्षा जास्त लागले तर पुढे जा.